Od 13 lipca 2025 r. umowy leasingu mogą być zawierane w formie dokumentowej – czyli m.in. przez SMS, e-mail czy aplikację mObywatel. Odejście od rygoru formy pisemnej oznacza istotne uproszczenie procedur zarówno dla przedsiębiorców, jak i instytucji finansujących.
Potrzeby branży leasingowej
Przedstawiciele branży leasingowej, w tym Związek Polskiego Leasingu, od dawna apelowali o zniesienie surowego wymogu formy pisemnej pod rygorem nieważności. Pierwsza tzw. ustawa deregulacyjna, mająca na celu uproszczenie przepisów prawa w różnych obszarach prowadzenia działalności gospodarczej – wprowadziła wreszcie oczekiwane zmiany. Dotychczasowa forma generowała wiele formalności, które wymagały czasu i osobistej obecności, a elektroniczny podpis kwalifikowany, choć równoważny tradycyjnej formie pisemnej – w praktyce mógł stanowić barierę dla szerszego wykorzystania leasingu przez małych i średnich przedsiębiorców.
Wprowadzone zmiany
- Nowa forma zawierania umów leasingu: Nowelizacja Kodeksu cywilnego (art. 709² k.c.) znosi wymóg dotychczasowej formy pisemnej pod rygorem nieważności. Umowy leasingu, aneksy, zgody i porozumienia dotyczące umowy leasingu można teraz podpisywać elektronicznie – za pomocą SMS-a, e-maila czy aplikacji mObywatel. Warunkiem jest tylko zgoda obu stron na formę cyfrową.
- Opcjonalność formy dokumentowej: Możliwość zawarcia umowy w tradycyjnej formie pisemnej pozostaje – forma dokumentowa to opcja, z której strony będą mogły skorzystać, a nie obowiązek.
- Zmiana przepisów regulujących umowę leasingu: Wraz z wprowadzeniem formy dokumentowej dla umów leasingu, doszło również do modyfikacji w zakresie art. 709¹¹
oraz 709¹³ § 2 k.c. Dotychczas przepisy te wymagały formy pisemnej dla upomnienia korzystającego czy wyznaczenia dodatkowego terminu przez finansującego. W obecnym stanie prawnym czynności te będą dokonywane także w formie dokumentowej.
Korzyści dla przedsiębiorców
- Oszczędność czasu i wygoda: Koniec z koniecznością wizyt w oddziałach, przesyłania dokumentów czy drukowania – leasing można załatwić całkowicie zdalnie.
- Niższe koszty operacyjne: Eliminacja papieru i fizycznych dokumentów pozwala towarzystwom leasingowym ograniczyć wydatki, co może z kolei znaleźć odzwierciedlenie
w bardziej konkurencyjnych ofertach. - Większa dostępność i wzrost konkurencyjności: Cyfrowe procedury otworzą rynek usług leasingowych dla szerszego grona przedsiębiorców, w szczególności tych z sektora MŚP, ułatwiając im sprawne pozyskanie finansowania. Responsywność zaś firm leasingowych
w odpowiedzi na zapytania ofertowe klientów bezpośrednio wpłynie na budowanie przewagi konkurencyjnej wśród firm leasingowych.
Przepisy przejściowe
W świetle ostatnio uchwalonych zmian powstaje pytanie, czy nowe przepisy znajdą zastosowanie do umów leasingu zawartych przed 13 lipca 2025 roku?
Ustawodawca przyjął, że:
- do umów zawartych przed nowelizacją stosuje się przepisy ustawy w dotychczasowym jej brzmieniu,
- chyba że strony postanowią inaczej i zdecydują się złożyć zgodne oświadczenia woli o stosowaniu nowych przepisów. Co istotne, przedmiotowe oświadczenia woli wymagają dla swej ważności formy pisemnej, a co za tym idzie świeżo wprowadzona forma dokumentowa będzie w tym przypadku niewystarczająca.
Podsumowanie
E-leasing to istotny krok w stronę cyfryzacji obrotu gospodarczego. Zmiana ta usprawni proces zawierania umów i zwiększy dostępność usług leasingowych, zwłaszcza dla sektora MŚP. Branża leasingowa liczy także, że w przyszłości ustawodawca powróci do koncepcji e-weksla, który mógłby stać się nowoczesnym narzędziem zabezpieczenia wierzytelności. Jeśli tak się stanie, leasing w Polsce wejdzie na kolejny etap cyfrowej transformacji.
