Od 2025 roku e-Doręczenia staną się kluczowym elementem komunikacji w Polsce, rewolucjonizując sposób wymiany informacji między obywatelami, firmami i administracją. Wzorem dla naszego systemu są rozwiązania stosowane w innych krajach Unii Europejskiej, jak np. we Włoszech, gdzie system Posta Elettronica Certificata (PEC) zrewolucjonizował komunikację gospodarczą. Włoskie firmy wysyłają rocznie ponad 3 miliardy przesyłek elektronicznych, a każda firma musi posiadać konto do doręczeń elektronicznych. Podobne systemy rozwijają się także w Czechach, Francji czy Hiszpanii.
Na czym polegają e-Doręczenia w Polsce?
E-Doręczenia to cyfrowy odpowiednik listu poleconego z potwierdzeniem odbioru. Są one dedykowane obywatelom, firmom oraz podmiotom publicznym, umożliwiając przesyłanie i odbieranie dokumentów elektronicznych w sposób wygodny i bezpieczny. Korespondencja wysyłana w ramach tej usługi ma taką samą moc prawną jak tradycyjny list polecony.
Dzięki e-Doręczeniom:
- urzędy mogą zarządzać dokumentacją w formie cyfrowej;
- nadawca i odbiorca są zawsze odpowiednio zidentyfikowani;
- użytkownicy mogą pobierać prawnie ważne dowody doręczenia.
Dla osób, które nie posiadają jeszcze adresu do doręczeń elektronicznych, przewidziano Publiczną Usługę Hybrydową (PUH), realizowaną w ramach e-Doręczeń. Usługa ta łączy komunikację elektroniczną z tradycyjną formą papierową. Umożliwia ona urzędom przesyłanie dokumentów elektronicznych, które następnie są drukowane i doręczane przez wyznaczonego operatora – obecnie Pocztę Polską.
Kogo obejmą e-Doręczenia?
Zgodnie z ustawą, obowiązek korzystania z e-Doręczeń obejmie stopniowo:
- podmioty publiczne – urzędy i instytucje administracji publicznej;
- przedsiębiorców – podmioty wpisane do CEIDG oraz KRS;
- zawody zaufania publicznego – m.in. notariuszy, radców prawnych czy doradców podatkowych.
Co z obywatelami, którzy nie prowadzą działalności gospodarczej?
Dla osób fizycznych korzystanie z e-Doręczeń nie jest obowiązkowe. Obywatele mogą skorzystać z tej usługi dobrowolnie.
Podmiot publiczny a podmiot niepubliczny – jaka jest różnica?
Rozróżnienie między podmiotem publicznym a niepublicznym jest kluczowe dla zrozumienia obowiązków związanych z e-Doręczeniami.
1) Podmiot publiczny to m.in.:
- jednostki sektora finansów publicznych, takie jak urzędy, ministerstwa, ZUS, czy sądy, zgodnie z ustawą o finansach publicznych;
- państwowe jednostki organizacyjne, które nie mają osobowości prawnej;
- osoby prawne utworzone w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, nieprowadzące działalności przemysłowej ani handlowej, jeżeli są finansowane w ponad 50% ze środków publicznych, posiadają ponad połowę udziałów lub akcji, sprawują nadzór nad organem zarządzającym lub mają prawo do powoływania większości członków organu nadzorczego;
- związki podmiotów, które realizują zadania publiczne;
- komornicy sądowi.
Zgodnie z przepisami, podmiotami publicznymi mogą być również niepubliczne organizacje, takie jak szkoły i placówki oświatowe, które są finansowane w ponad 50% ze środków publicznych, np. przez gminy lub inne jednostki sektora finansów publicznych. Takie podmioty, mimo że nie mają osobowości prawnej, muszą aktywować adres e-Doręczeń równocześnie z organem prowadzącym, który je finansuje.
Przykładem mogą być szkoły prowadzone przez stowarzyszenia, które otrzymują więcej niż 50% finansowania z dotacji oświatowych. W takim przypadku szkoła, podobnie jak organizacja ją prowadząca, musi zarejestrować adres e-Doręczeń do 1 stycznia 2025 roku.
Zatem podmioty publiczne, zarówno te stricte publiczne, jak i niepubliczne organizacje finansowane głównie ze środków publicznych, mają obowiązek aktywacji adresu e-Doręczeń do wskazanej daty.
2) Podmiot niepubliczny to każda osoba fizyczna oraz wszystkie podmioty, które nie spełniają warunków określonych dla podmiotów publicznych.
Od kiedy podmioty publiczne i niepubliczne mają obowiązek korzystania z e-Doręczeń?
| Kategoria | Podmiot | Data obowiązywania |
| PODMIOTY PUBLICZNE | Organy administracji rządowej oraz jednostki budżetowe obsługujące te organy
|
01.01.2025
|
| Inne organy władzy publicznej, w tym organy kontroli państwowej i ochrony prawa
|
01.01.2025
|
|
| ZUS, KRUS i fundusze zarządzane przez te instytucje
|
01.01.2025
|
|
| NFZ, agencje wykonawcze, uczelnie publiczne, instytucje kultury, itp.
|
01.01.2025
|
|
| Jednostki samorządu terytorialnego, ich związki oraz samorządowe zakłady budżetowe
|
01.01.2025
|
|
| Inne podmioty publiczne
|
01.01.2025
|
|
| Jednostki samorządu terytorialnego – usługa hybrydowa
|
01.10.2029
|
|
| Sądy, prokuratura, komornicy, organy ścigania, Służba Więzienna
|
01.10.2029
|
|
| PODMIOTY NIEPUBLICZNE | Zawody zaufania publicznego (adwokaci, radcy prawni, doradcy podatkowi, notariusze, itp.)
|
01.01.2025
|
| Podmioty rejestrujące się w KRS od 01.01.2025 r.
|
01.01.2025
|
|
| Podmioty zarejestrowane w KRS przed 01.01.2025 r.
|
01.04.2025
|
|
| Podmioty składające wniosek do CEiDG
|
01.01.2025
|
|
| Zmiany w CEiDG po 30.06.2025 r.
|
01.07.2025
|
|
| Podmioty zarejestrowane w CEiDG do 31.12.2024 r.
|
01.10.2026
|
Kto świadczy usługę e-Doręczeń i kto ponosi koszty?
Usługę e-Doręczeń świadczą zarówno publiczni, jak i niepubliczni dostawcy usług.
Publiczni dostawcy (Poczta Polska) oferują bezpłatne usługi dla korespondencji:
- od obywateli i firm do podmiotów publicznych,
- pomiędzy podmiotami publicznymi. Płatne usługi występują, gdy podmioty publiczne wysyłają dokumenty do obywateli, firm lub innych podmiotów niepublicznych.
Niepubliczni dostawcy (komercyjni) świadczą usługi na zasadach komercyjnych. W takim przypadku obywatele i firmy ponoszą koszty, szczególnie gdy wymieniają dokumenty pomiędzy sobą lub z innymi podmiotami niepublicznymi.
Podsumowując, usługa e-Doręczeń jest bezpłatna, gdy dokumenty są wysyłane od obywateli i firm do podmiotów publicznych lub między podmiotami publicznymi. Natomiast podmioty publiczne pokrywają koszty, gdy wysyłają dokumenty do obywateli, firm i innych podmiotów niepublicznych. Obywatele i firmy ponoszą koszty, gdy wymieniają korespondencję wyłącznie z innymi podmiotami niepublicznymi, np. między firmami czy między firmą a osobą fizyczną.
CEIDG i KRS – czy każda zmiana jest automatycznie aktualizowana?
W przypadku podmiotów wpisanych do CEIDG i KRS informacje o adresie do e-Doręczeń są aktualizowane automatycznie. Gdy adres zostanie dodany, zmieniony lub wykreślony z bazy adresów elektronicznych, odpowiednie dane są niezwłocznie przekazywane do tych rejestrów. Oznacza to, że proces ten jest zintegrowany i nie wymaga dodatkowych działań ze strony podmiotu.
E-Doręczenia to krok w stronę przyszłości cyfrowej, który ma uprościć procesy komunikacji i zwiększyć bezpieczeństwo wymiany informacji. Pamiętaj, że już teraz możesz się przygotować do tej zmiany, aby uniknąć niespodzianek w przyszłości.
Jeśli masz dodatkowe pytania lub potrzebujesz pomocy w tej kwestii, skontaktuj się z nami!
Autor:
Bartosz Mazur


